Η Κύπρος της εγκατάλειψης: Το χωριό Φοίνικας

Βόρις Καραγιάννης

Γράφει:
Βόρις Καραγιάννης

Συνεχίζουμε το ταξίδι μας στο χρόνο και στο χώρο. Στα μέρη εγκατάλειψης της Κύπρου. Αυτή τη φορά πήγαμε στο... δύσβατο χωριό Φοίνικας, στην επαρχία Πάφου. 


Εδώ και καιρό ήθελα να πάω στο εγκαταλελειμμένο χωριό Φοίνικας, στην επαρχία της Πάφου. Το επιχείρησα δύο φορές χωρίς επιτυχία. Δεν είναι εύκολο να φτάσει κάποιος στον Φοίνικα αν και υπάρχουν δύο δρόμοι που οδηγούν εκεί. Ο ένας, βυθισμένος μέσα στο φράγμα του Ασπρόκρεμμου, διακόπτεται αρκετά μέτρα μακριά από το χωριό. Ο δεύτερος περνά μέσα από τον ποταμό Ξεροπόταμο και δεν είναι εφικτό να φτάσει κανείς στον Φοίνικα όλους τους μήνες του χρόνου. 

Αυτή τη φορά τα κατάφερα! Αν και Οκτώβριος (2020) ακόμα δεν είχε βρέξει. Ο Ξεροπόταμος ήταν όντως... ξερός και το αυτοκινητάκι μου τα κατάφερε στον δύσκολο δρόμο που οδηγεί στον Φοίνικα. Πρόκειται για ένα εκπληκτικό μέρος! Πάνω στο φράγμα του Ασπρόκρεμμου και ένα μέρος του χωριού μέσα στο νερό.

Η ιστορία του Φοίνικα ξεκινάει από την Γ' Σταυροφορία και τους Ναΐτες Ιππότες που δημιούργησαν διάφορα κέντρα διοίκησης στην Κύπρο. Ανάμεσα σε αυτά και ο Φοίνικας (Commendaria della Finicha). Ένα μέρος προστατευμένο (σας εξήγησα πόσο δύσκολο είναι ακόμα και στο 2020 να φτάσει κανείς), ένα φυσικό φρούριο. 

Τα χρόνια πέρασαν, η ιστορία της Κύπρου δημιούργησε συνθήκες αστυφιλίας και σιγά σιγά ο Φοίνικας παρήκμασε. Αποτέλεσε Τουρκοκυπριακό χωριό για ένα διάστημα, πριν τα γεγονότα του 1974 οδηγήσουν στην ερήμωσή του. Όπως ακριβώς συνέβη με πολλά άλλα χωριά της επαρχίας Πάφου και όχι μόνο. Όπως έγινε με τα Βρέτσια, την Ευρέτου, την Μακούντα. Το Mentality10 βρέθηκε σε όλα αυτά τα χωριά στο πλαίσιο της στήλης "Η Κύπρος της εγκατάλειψης".

Το 1960, τα επίσημα στοιχεία του κράτους, καταφράφουν 191 κατοίκους στον Φοίνικα. Το 1973 καταγράφονται 235 κάτοικοι και από το 1974 μέχρι το 1982... δύο κατοίκους. Από το 1982 μέχρι και σήμερα το χωριό δεν έχει ούτε έναν κάτοικο.