Β' Παγκόσμιος Πόλεμος: Η εξέγερση του Γκέτο της Βαρσοβίας (pics+video)

Mentality 10 Team

Γράφει:
Mentality 10 Team

Η απέλπιδα προσπάθεια των Εβραίων κατοίκων του γκέτο για να αποτρέψουν τη μεταφορά των ομοεθνών τους στα στρατόπεδα συγκέντρωσης των ναζί. 


Η Εξέγερση του Γκέτο της Βαρσοβίας, ήταν ο ξεσηκωμός των Εβραίων έγκλειστων στο Γκέτο, στην κατεχόμενη από τους Γερμανούς κατά το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο Πολωνία, μια πράξη αντίστασης στην προσπάθεια των Ναζιστών να μεταφέρουν τους εναπομείναντες κατοίκους του γκέτο στο στρατόπεδο εξόντωσης Τρεμπλίνκα. Ήταν η μεγαλύτερη εξέγερση των Εβραίων κατά τη διάρκεια του Ολοκαυτώματος.

aghetto1

Κατά το 1940, οι Ναζί άρχισαν να συγκεντρώνουν τα περίπου τρία εκατομμύρια Εβραίων της Πολωνίας σε γκέτο που ιδρύθηκαν για αυτό το σκοπό σε μεγάλες πόλεις της χώρας. Το μεγαλύτερο από αυτά, το γκέτο της Βαρσοβίας, αποτέλεσε τόπο εγκλεισμού περίπου 300.000-400.000 ανθρώπων σε μια περιορισμένη κεντρική περιοχή της πόλης.

Χιλιάδες Εβραίοι πέθαναν από τις ασθένειες και την ασιτία στο γκέτο, που διοικούνταν από τον Οντίλο Γκλομπότσνικ και τον Λούντβιχ Χαν, ήδη πριν αρχίσουν οι μαζικές μεταφορές προς το στρατόπεδο εξόντωσης Τρεμπλίνκα.

aghetto2

Οι ναζιστικές δυνάμεις πραγματοποίησαν τις περισσότερες μεταφορές κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Επιχείρησης Βαρσοβία (Grossaktion Warschau) μεταξύ της 23ης Ιουλίου και της 21ης Σεπτεμβρίου 1942. Περίπου 254.000 - 300.000 κάτοικοι του γκέτο στάλθηκαν στο θάνατό τους στην Τρεμπλίνκα κατά τη διάρκεια των δυο μηνών που διήρκεσε η επιχείρηση, που διευθυνόταν από τον Φέρντιναντ φον Ζάμερν-Φράνκενεγκ (Ferdinand von Sammern-Frankenegg), διοικητή της περιοχής της Βαρσοβίας από το 1941.

aghetto3

Όταν άρχισαν οι μεταφορές, τα μέλη του Εβραϊκού κινήματος αντίστασης αποφάσισαν να μην εναντιωθούν στις εντολές των ανδρών της SS, πιστεύοντας ότι οι Εβραίοι στέλνονταν σε στρατόπεδα εργασίας κι όχι εξόντωσης.

Ως τα τέλη του 1942 όμως, οι κάτοικοι του γκέτο συνειδητοποίησαν ότι οι μεταφορές αυτές ήταν μέρος μιας διαδικασίας εξόντωσης. Πολλοί από τους εναπομείναντες Εβραίους αποφάσισαν να αντισταθούν.

Η εξέγερση του 1943

Στις 18 Ιανουαρίου του 1943 οι Γερμανοί άρχισαν το δεύτερο κύμα απελάσεων Εβραίων, που οδήγησε στην πρώτη περίπτωση ένοπλης εξέγερσης μέσα στο γκέτο. Καθώς οικογένειες Εβραίων κρύβονταν στα κρυσφήγετά τους, γερμανοί στρατιώτες και μέλη της Εβραϊκής Αντιστασιακής Οργάνωσης (Żydowska Organizacja Bojowa, ŻOB) ενεπλάκησαν για πρώτη φορά σε δυο κατά μέτωπο συγκρούσεις.

Σαν αποτέλεσμα, και παρά το γεγονός ότι η ŻOB κατέγραψε σοβαρές απώλειες, οι απελάσεις σταμάτησαν για λίγες μέρες, και μόνο 5.000 Εβραίοι αντί των προβλεπόμενων 8.000 απομακρύνθηκαν από το γκέτο. Εκατοντάδες άνθρωποι μέσα στο γκέτο, ενήλικες και παιδιά, ήταν έτοιμοι να πολεμήσουν.

aghetto4

Δυο αντιστασιακές οργανώσεις, η Εβραϊκή Στρατιωτική Ένωση (Żydowski Związek Wojskowy, ŻZW) και η ŻOB κατέλαβαν τον έλεγχο του γκέτο. Κατασκεύασαν δεκάδες θέσεις μάχης και εκτέλεσαν άτομα που συνεργάζονταν με τους Γερμανούς, ανάμεσα στους οποίους Εβραίους αστυνομικούς του γκέτο, μέλη της υποστηριζόμενης από τους Γερμανούς οργάνωσης Żagiew και πράκτορες της Γκεστάπο. Η ŻOB έφτιαξε μια φυλακή όπου κρατούνταν και εκτελούνταν προδότες και συνεργάτες των Γερμανών.

aghetto5

Τελικά, οι προσπάθειες της εβραϊκής αντίστασης αποδείχτηκαν ανεπαρκείς μπροστά στην ισχύ των Γερμανικών δυνάμεων. Στις 19 Απριλίου 1943, την παραμονή του εβραϊκού Πάσχα, η αστυνομία και τα εφεδρικά SS μπήκαν στο γκέτο, υπολογίζοντας να ολοκληρώσουν την επιχείρηση μέσα σε τρεις ημέρες.

Όμως, υπέστησαν απώλειες καθώς έπεσαν επανειλημμένα σε ενέδρες Εβραίων εξεγερμένων, που τους πυροβολούσαν και τους πετούσαν κοκτέιλ μολότοφ και χειροβομβίδες από στενά, υπονόμους και παράθυρα.

aghetto6

Η ŻZW έχασε όλους τους ηγέτες της και στις 29 Απριλίου 1943, οι πολεμιστές που απόμειναν απέδρασαν από το γκέτο από το τούνελ της πλατείας Μουρανόφκσι, μετακινούμενοι στο δάσος Μίχαλιν. Αυτό σήμανε και το τέλος της οργανωμένης αντίστασης και των σημαντικών μαχών.

Οι Εβραίοι που απέμειναν στο γκέτο, πολίτες και επιζήσαντες μαχητές, κατέφυγαν σε αυτοσχέδια κρυσφήγετα που έσκαψαν προσεκτικά μέσα στα καμμένα ερείπια του γκέτο. Οι Γερμανοί στρατιώτες χρησιμοποίησαν σκυλιά για να εντοπίσουν τα κρησφύγετα, και καπνογόνα, δακρυγόνα και δηλητηριώδη αέρια προκειμένου να αναγκάσουν τους Εβραίους να βγουν.

Στις 8 Μαΐου 1943 οι Γερμανοί ανακάλυψαν το κεντρικό αρχηγείο της ŻOB στον αριθμό 18 της οδού Μίλα (Miła). Οι περισσότεροι ηγέτες της οργάνωσης και δεκάδες μαχητών σκοτώθηκαν, ενώ άλλοι αυτοκτόνησαν ομαδικά μευδροκυάνιο. Ανάμεσα στους νεκρούς βρισκόταν ο διοικητής της οργάνωσης, Μορντεχάι Ανιέλεβιτς.

aghetto7

Περίπου 13.000 Εβραίου σκοτώθηκαν στο γκέτο κατά τη διάρκεια της εξέγερσης (6.000 από τους οποίους κάηκαν ζωντανοί ή πέθαναν από την εισπνοή καπνού). Από τους εναπομείναντες 50.000 κατοίκους του γκέτο, οι περισσότεροι συνελήφθησαν και στάλθηκαν σε στρατόπεδα εξόντωσης, κυρίως στην Τρεμπλίνκα.

Μετά την εξέγερση, τα περισσότερα από τα αποτεφρωμένα σπίτια κατεδαφίστηκαν και στη θέση τους ανεγέρθηκε το Στρατόπεδο συγκέντρωσης της Βαρσοβίας. Χιλιάδες άνθρωποι πέθαναν στο στρατόπεδο ή εκτελέστηκαν στα ερείπια του γκέτο. Την ίδια στιγμή, τα SS κυνηγούσαν τους λίγους Εβραίους που κρύβονταν ακόμα στα ερείπια.