10 ΟΚΤ: Γεγονότα, γεννήσεις και θάνατοι

Mentality 10 Team

Γράφει:
Mentality 10 Team

Τι κατέγραψε η ιστορία σαν σήμερα. Γεγονότα, γεννήσεις και θάνατοι σημαντικών ανθρώπων.


Γεγονότα της 10ης Οκτωβρίου

1471 - Μάχη του Μπρούνκεμπεργκ στη Στοκχόλμη: ο αντιβασιλέας της Σουηδίας, Στεν Στούρε ο Πρεσβύτερος, με τη βοήθεια αγροτών και μεταλλωρύχων, αποκρούει την επίθεση του βασιλιά Χριστιανού Α' της Δανίας.
1575 - Οι Ρωμαιοκαθολικές δυνάμεις με επικεφαλής τον Ερρίκο του Γκιζ νικούν τους Προτεστάντες στη μάχη του Ντορμάν.
1582 - Λόγω της εφαρμογής του Γρηγοριανού ημερολογίου, αυτή η ημέρα δεν υπάρχει στην Ιταλία, την Πολωνία, την Πορτογαλία και την Ισπανία.
1631 - Οι Σάξονες καταλαμβάνουν την Πράγα.
1780 - Τροπικός κυκλώνας στην Καραϊβική σκοτώνει πάνω από 22.000 άτομα.
1828 - Ελληνική δύναμη με επικεφαλής τον Κίτσο Τζαβέλλα νικά τους Τούρκους στην Τέρνοβα Ναυπακτίας (σημερινό Δενδροχώρι).
1845 - Ανοίγει στην Αννάπολις του Μέριλαντ, η Ναυτική Σχολή των Η.Π.Α. (μετέπειτα Ναυτική Ακαδημία των ΗΠΑ), με 50 σπουδαστές και 7 καθηγητές.
1846 - Ο Άγγλος αστρονόμος Ουίλιαμ Λάσελ ανακαλύπτει τον Τρίτωνα, τον μεγαλύτερο δορυφόρο του πλανήτη Ποσειδώνα.
1868 - Ο Κάρλος Κεσπέδες ανακηρύσσει την ανεξαρτησία της Κούβας.
1871 - Kατασβένεται η μεγάλη φωτιά στο Σικάγο, η οποία ξεκίνησε στις 8 Οκτωβρίου από έναν αχυρώνα.
1874 - Στη βρετανική κατοχή περνούν τα νησιά Φίτζι.
1886 - Φοριέται για πρώτη φορά το σμόκιν ως βραδινό ένδυμα στη Νέα Υόρκη.
1892 - Σε ναυάγιο στα ανοικτά της Ταϊβάν, πνίγεται σύσσωμη η εθνική ομάδα κρίκετ του Χονγκ Κονγκ.
1899 - Ξεκινά ο Πόλεμος των Μπόερς στην Νότια Αφρική.
1901 - Στην Κίνα, αυτοκρατορικό διάταγμα απαγορεύει την εξαγορά θέσεων στη δημόσια υπηρεσία.
1905 - Στις ΗΠΑ παρουσιάζεται για πρώτη φορά το έργο του Τζορτζ Μπέρναρντ Σο «Το άλλο νησί του Τζον Μπουλ».
1906 - Κατά τη διάρκεια του Μακεδονικού Αγώνα, ο καπετάν Άγρας αναλαμβάνει την αρχηγία στο Βάλτο.
1910 - Ιδρύεται η αδελφότητα ΤΕΦ στο Πανεπιστήμιο της Κολούμπια.
1911 - Ξεσπά λαϊκή επανάσταση στην Κίνα, με αποτέλεσμα την πτώση της δυναστείας Μαντσού.
1912 - Α' Βαλκανικός Πόλεμος: Μάχη του Σαρανταπόρου. Νίκη του ελληνικού στρατού υπό το διάδοχο Κωνσταντίνο κατά των Τούρκων. Απελευθερώνονται τα Σέρβια και η Κοζάνη.
1913 - Αρχίζει να λειτουργεί η Διώρυγα του Παναμά, που συνδέει τον Ατλαντικό με τον Ειρηνικό Ωκεανό.
1914 - Νικηφόρα μάχη των Βορειοηπειρωτών αυτονομιστών κατά των Αλβανών σε Τοσκάνι και Βελουκάσι.
1919 - Ξεκινούν νέες συνομιλίες μεταξύ ελληνικού στρατού και Τούρκων ανταρτών, την ώρα, που οι Τούρκοι του Κεμάλ Ατατούρκ δηλώνουν έτοιμοι να κηρύξουν τον πόλεμο εναντίον της Ελλάδας.
1920 - Με δημοψήφισμα στην Αυστρία, καθορίζεται ότι το μεγαλύτερο μέρος της Καρινθίας γίνεται αυστριακό έδαφος.
1922 - Αποφασίστηκε οριστικά η παραπομπή των πολιτικών κρατουμένων στην εξεταστική επιτροπή, ως υπεύθυνων για την εθνική συμφορά. Παράλληλα, καταρτίστηκε διάταγμα συγκρότησης Έκτακτου Στρατοδικείου, στο οποίο θα παραπέμπονταν οι υπεύθυνοι της μικρασιατικής καταστροφής.
1930 - Δημιουργείται η αμερικανική αεροπορική εταιρία TWA μετά τη συγχώνευση τριών εταιρειών.
1931 - Ξεσπά επανάσταση στην Κύπρο, που βρίσκεται υπό βρετανική κυριαρχία. Η επανάσταση θα πνιγεί στο αίμα.
1933 - Διατίθεται προς πώληση το πρώτο συνθετικό απορρυπαντικό, το «Dreft».
1933 - Πρώτο σαμποτάζ αεροσκάφους στην ιστορία της πολιτικής αεροπορίας. Καταστρέφεται ένα αμερικανικό αεροσκάφος της United Airlines (Boeing 247) καθώς μεταβαίνει από το Κλήβελαντ στο Σικάγο.
1935 - Καταλύεται με στρατιωτικό πραξικόπημα το Σύνταγμα του 1927 στην Ελλάδα (Παπάγος, Ρέππας)
1939 - Με τη συνθήκη του Μονάχου παραχωρείται στη Γερμανία η Σουδητία.
1939 - Τριάντα τρεις κοινοβουλευτικοί κομμουνιστές έχουν φυλακιστεί τις τελευταίες μέρες στη Γαλλία
1940 - Ένταση στα Βαλκάνια, καθώς οι Ναζί διαβαίνουν τον ποταμό Δούναβη.
1941 - Ο Βασιλιάς Γεώργιος Β΄ της Ελλάδας αναγγέλλει τον τερματισμό του δικτατορικού καθεστώτος και εγκαθίσταται, μαζί με την κυβέρνηση, στην Αγγλία.
1942 - Στην Αυστραλία, αμερικανικά αεροπλάνα ρίχνουν 40 τόνους βομβών στην ιαπωνική βάση ανεφοδιασμού, στο Ράμπολ
1943 - Αμερικανικά βομβαρδιστικά χτυπούν κατά λάθος το Ενσέντε στην Ολλανδία, με 151 νεκρούς
1944 - Μαζική δολοφονία 800 τσιγγανοπαίδων στο Άουσβιτς, έργο των Ναζί
1952 - Παραίτηση της κυβέρνησης Πλαστήρα.
1964 - Η τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων του 1964 στο Τόκιο της Ιαπωνίας μεταδίδεται ζωντανά στην πρώτη εκπομπή ολυμπιακών αγώνων που αναμεταδίδεται από γεωστατικό τηλεπικοινωνιακό δορυφόρο.
1970 - Τα νησιά Φίτζι γίνονται ανεξάρτητα από τη Βρετανία.
1970 - Κρίση στον Καναδά μετά την απαγωγή του Πρωθυπουργού του Κεμπέκ, Πιερ Λαπόρτ από τρομοκράτες της FLQ
1973 - Παραιτείται ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Σπύρος Άγκνιου, εμπλεκόμενος σε σκάνδαλο.
1975 - Παντρεύονται για δεύτερη φορά η Ελίζαμπεθ Τέιλορ και ο Ρίτσαρντ Μπάρτον, σε ερημική τοποθεσία στη Μποτσουάνα. Χωρίζουν για δεύτερη φορά τον επόμενο χρόνο.
1976 - Ο Έλληνας Δημήτρης Ιορδανίδης, 98, γίνεται ο γηραιότερος άνθρωπος που συμμετέχει σε μαραθώνιο, τερματίζοντας στις 7 ώρες και 37 λεπτά.
1979 - Η Πιερία γίνεται ο πρώτος νομός που επιλέγεται για την πειραματική εφαρμογή των κανόνων αγροτικής πολιτικής της ΕΟΚ.
1979 - Η γιαπωνέζικη εταιρεία Namco κυκλοφορεί το γνωστό ηλεκτρονικό παιχνίδι Pac-Man.
1980 - Σε σειρά σεισμικών δονήσεων στην Αλγερία, σκοτώνονται πάνω από 17.000 άτομα.
1981 - Στη Βόννη, 250.000 διαδηλωτές πραγματοποιούν πορεία κατά του σχεδίου των ΗΠΑ για ανάπτυξη πυραύλων στη Δυτική Ευρώπη.
1983 - Το σοβιετικό «Βενέρα 15» μπαίνει σε τροχιά γύρω από την Αφροδίτη.
1985 - Η κυβέρνηση της Ελλάδας υποτιμά τη δραχμή κατά 15% έναντι των ξένων νομισμάτων και με νομοσχέδιο καταργεί την απεργία. Μέτρα λιτότητας πυροδοτούν κινητοποιήσεις. 1.000.000 άτομα σε απεργία, στις 21/10.
1986 - Σεισμός 7,5 Ρίχτερ στο Ελ Σαλβαδόρ, με περίπου 1.500 νεκρούς
1987 - Ο Βρετανός Tom McClean διασχίζει τον Ατλαντικό Ωκεανό κωπηλατώντας σε χρόνο ρεκόρ 54 ημερών και 18 ωρών.
1987 - Τα νησιά Φίτζι γίνονται δημοκρατία.
1989 - Η Ελλάδα οδεύει προς εκλογές, καθώς ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Χρήστος Σαρτζετάκης δεν καταφέρνει να πείσει τους πολιτικούς αρχηγούς να σχηματίσουν κυβέρνηση εθνικής ενότητας.
1990 - Ο Πρόεδρος του Ιράκ Σαντάμ Χουσεΐν απειλεί το Ισραήλ με υπερπύραυλο.
1991 - Διεξάγεται ο εναρκτήριος αγώνας της νεοσύστατης Premier League.
1991 - Στη θέση Παλαμάρι της Σκύρου συνεχίζεται η ανασκαφή ενός από τους πιο σημαντικούς προϊστορικούς οικισμούς του Αιγαίου.
1992 - Στην Τσεχοσλοβακία κρίνεται πολύ σοβαρή η κατάσταση της υγείας του ηγέτη της Άνοιξης της Πράγας Αλεξάντερ Ντούμπτσεκ, που τραυματίστηκε σε τροχαίο.
1993 - Στις βουλευτικές εκλογές στην Ελλάδα, το σοσιαλιστικό ΠΑΣΟΚ αναρριχάται στην εξουσία για 3η φορά στην ιστορία της χώρας, με Πρωθυπουργό τον Ανδρέα Παπανδρέου. Στις εκλογές αυτές, το ΠΑΣΟΚ κερδίζει 46,88% και 170 έδρες, η ΝΔ 39,3% και 111 έδρες, η Πολιτική Άνοιξη του Σαμαρά 4,87% και 10 έδρες, το ΚΚΕ 4,54% και 9 έδρες και ο Συνασπισμός 2,94% και καμία έδρα.
1993 - Από βύθιση πορθμείου στη Νότια Κορέα πεθαίνουν 120 άτομα.
1994 - Το βραβείο Νόμπελ Ιατρικής κερδίζουν οι Αμερικανοί ερευνητές Αλφρεντ Γκίλμαν και Μάρτιν Ρόντμπελ, για την ανακάλυψη της πρωτεΐνης G, η οποία λαμβάνει τα μηνύματα μέσα στα ανθρώπινα κύτταρα και στη συνέχεια τα κατευθύνει στο σωστό αποδέκτη.
1995 - Έναρξη συνομιλιών μεταξύ Ελλάδας - πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας για θέματα διακίνησης προσώπων και εμπορευμάτων.
1995 - Ανακηρύσσεται γενική γραμματέας της Εθνικής Συμμαχίας για τη Δημοκρατία στη Μιανμάρ η ηγέτης της αντιπολίτευσης Αούνγκ Σαν Σου Κίι.
1996 - Διοικητής του Αγίου Όρους διορίζεται ο Σταύρος Ψυχάρης.
1996 - Καταδίκη από το μονομελές πλημμελειοδικείο Αθηνών της ιδιοκτήτριας των εφημερίδων «Μακεδονία» και «Θεσσαλονίκη» Κατερίνας Βελλίδη, σε φυλάκιση και χρηματικό πρόστιμο για τη μη καταβολή νόμιμων αμοιβών των εργαζομένων.
1997 - Η Νατάσα Αθίνη–Τσούνη σκαμπιλίζει τη Δήμητρα Λιάνη-Παπανδρέου, ενώ η τελευταία υπογράφει βιβλία για χάρη των αναγνωστών της, στη «Στοά Βιβλίου».
1997 - Το Νόμπελ Ειρήνης απονέμεται στην Αμερικανίδα Τζόντι Ουίλιαμς και στην οργάνωση «Διεθνής Εκστρατεία για την Απαγόρευση των Ναρκών».
1997 - Από συντριβή αεροσκάφους DC9 της Αργεντινής Austral Airlines DC-9-32 στην Ουρουγουάη (κοντά στο Νουέβο Μπερλίν), σκοτώνονται 74 άτομα.
1997 - Στο Μεξικό 400 άτομα σκοτώνονται από τον τυφώνα «Πολίν».
1999 - Οι σοσιαλιστές του Αντόνιο Γκουτέρες κερδίζουν σαρωτική νίκη στις βουλευτικές εκλογές που γίνονται στην Πορτογαλία, με 44,1% και 115 από τις συνολικά 230 έδρες του Κοινοβουλίου.
1999 - Σε ανταλλαγή πυρών ανάμεσα σε Αυστραλούς στρατιώτες της πολυεθνικής δύναμης στο Ανατολικό Τιμόρ και Ινδονήσιους, σκοτώνεται ένας Ινδονήσιος.
1999 - Εκτοξεύεται το πρώτο εμπορικό διαστημόπλοιο (ουκρανικό) από πλατφόρμα που επιπλέει στη θάλασσα.
2000 - H Συμμαχία του Λαού κερδίζει τις βουλευτικές εκλογές στη Σρι Λάνκα, με 45,1% και 107 έδρες στο Κοινοβούλιο
2000 - Ανακαλύπτεται στη Βραζιλία αβγό ψείρας σε ανθρώπινη τρίχα, ηλικίας 10.000 ετών (πρόκειται για την αρχαιότερη ψείρα του κόσμου).
2001 - Στο Μπανγκλαντές ορκίζεται νέα Πρωθυπουργός και ΥΠΕΘΑ η νικήτρια των πρόσφατων (1/10/01) εκλογών, Χαλίντα Ζία, 56 ετών.
2001 - Στο Μπελίζε, ο τυφώνας «Ίρις» αφήνει στο πέρασμα του τουλάχιστον 19 νεκρούς, περίπου 13.000 αστέγους και ζημιές 250 εκατομ. δολαρίων.
2001 - Ο Andy Cole σημειώνει το 23ο του «ευρωπαϊκό» γκολ στον αγώνα Ολυμπιακού-Manchester United (0-2) για το Champions League και γίνεται ο πρώτος Άγγλος σκόρερ στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις ξεπερνώντας τον Bobby Charlton.
2002 - Στις βουλευτικές εκλογές που διεξάγονται στο Πακιστάν, ο Μουσουλμανικός Σύνδεσμος του Πακιστάν κερδίζει 76 έδρες, με 62 να πηγαίνουν στο Κόμμα των Κοινοβουλευτικών. Οι εκλογές, στις οποίες δε λαμβάνει μέρος η Αντιπολίτευση, χαρακτηρίζονται ως διαβλητές από τον πολιτικό κόσμο, ενώ η Ουάσιγκτον επαινεί την κυβέρνηση Μουσαράφ για την απόφασή της να διεξαγάγει εκλογές.
2002 - Το Νόμπελ Λογοτεχνίας απονέμεται στον Ούγγρο λογοτέχνη Ίμρε Κερτέζ, 72, εβραϊκής καταγωγής, «γιατί η γραφή του αποτυπώνει την εύθραυστη εμπειρία του ατόμου μέσα στη βαρβαρική αυθαιρεσία της ιστορίας».
2003 - Το Νόμπελ Ειρήνης απονέμεται στην Ιρανή δικηγόρο Σιρίν Eμπάντι. Πρόκειται για την πρώτη φορά στα 102 χρόνια της ιστορίας του θεσμού που το βραβείο Nομπέλ Eιρήνης απονέμεται σε μουσουλμάνα.
2003 - Το χάλκινο μετάλλιο κατακτά η Xαρίκλεια Kαστρίτση (58 κ.) στο ευρωπαϊκό πρωτάθλημα άρσης βαρών νεανίδων στην κίνηση του αρασέ με 82,5 κ, στη Βαλένθια της Ισπανίας.
2004 - H Ιταλία κερδίζει για δεύτερη συνεχή χρονιά το Κύπελλο Πρωταθλητριών Ευρώπης στο μπριτζ.
2004 - Πρόεδρος της Σομαλίας εκλέγεται στο Ναϊρόμπι στην Κένυα ο πρώην αξιωματικός του Στρατού, Αμπντουλάχι Γιουσούφ Αχμέντ, που είναι ο πρώτος εκλεγμένος αρχηγός Κράτους στη χώρα από το 1991.
2005 - Στη Γερμανία αποφασίζεται έπειτα από δύσκολες διαπραγματεύσεις ο σχηματισμός μεγάλου συνασπισμού των Χριστιανοδημοκρατών, Χριστιανοκοινωνικών και Σοσιαλδημοκρατών, με νέο καγκελάριο την Άνγκελα Μέρκελ.
2005 - Ο Ιρλανδός συγγραφέας Τζον Μπάνβιλ κερδίζει το λογοτεχνικό Βραβείο Booker για το μυθιστόρημά του Η Θάλασσα.

Γεννήσεις

1470 - Σελίμ Α΄, Οθωμανός σουλτάνος
1567 - Αικατερίνη Μικαέλα, ινφάντα της Ισπανίας
1656 - Νικολά ντε Λαρζιλιέρ, Γάλλος ζωγράφος
1684 - Αντουάν Βαττώ, Γάλλος ζωγράφος
1731 - Χένρι Κάβεντις, Βρετανός επιστήμονας και φιλόσοφος
1813 - Τζουζέπε Βέρντι, Ιταλός συνθέτης
1830 - Ισαβέλλα Β', βασίλισσα της Ισπανίας
1842 - Κλέων Ρίζος Ραγκαβής, Έλληνας λόγιος
1895 - Βόλφραμ φον Ρίχτχοφεν, Γερμανός στρατάρχης
1900 - Έλεν Χέιζ, Αμερικανίδα ηθοποιός
1901 - Αλμπέρτο Τζιακομέτι, Ελβετός γλύπτης και ζωγράφος
1924 - Εντ Γουντ, Αμερικανός ηθοποιός, σκηνοθέτης, σεναριογράφος και παραγωγός
1930 - Χάρολντ Πίντερ, Άγγλος θεατρικός συγγραφέας, σεναριογράφος, σκηνοθέτης και ηθοποιός
1934 - Κική Σαραντάκου, Ελληνίδα ποιήτρια
1941 - Κεν Σάρο-Ουίουα, Νιγηριανός συγγραφέας και ακτιβιστής
1945 - Σωτήρης Χατζηγάκης, Έλληνας πολιτικός
1946 - Ναότο Καν, Ιάπωνας πολιτικός
1954 - Φερνάντο Σάντος, Πορτογάλος προπονητής ποδοσφαίρου
1968 - Μαρίνος Ουζουνίδης, Έλληνας ποδοσφαιριστής και προπονητής
1975 - Αντώνης Βλοντάκης, Έλληνας υδατοσφαιριστής
1983 - Νίκος Σπυρόπουλος, Έλληνας ποδοσφαιριστής

Θάνατοι

19 - Γερμανικός, Ρωμαίος στρατηγός
425 - Αττικός, Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως
680 - Χουσεΐν ιμπν Αλί, Άραβας ιμάμης
827 - Πάπας Βαλεντίνος
1213 - Φρειδερίκος Β', δούκας της Λωρραίνης
1359 - Ούγος Δ', βασιλιάς της Κύπρου
1659 - Άμπελ Τάσμαν, Ολλανδός εξερευνητής
1837 - Σαρλ Φουριέ, Γάλλος φιλόσοφος
1913 - Κατσούρα Ταρό, Ιάπωνας πολιτικός
1916 - Αντόνιο Σαντ' Ελία, Ιταλός αρχιτέκτονας
1963 - Εντίθ Πιάφ, Γαλλίδα τραγουδίστρια
1970 - Εντουάρ Νταλαντιέ, Γάλλος πολιτικός
1973 - Λούντβιχ φον Μίζες, Αυστριακός οικονομολόγος
1974 - Τίνα Λιβανού, Ελληνίδα κοσμική
1983 - Ραλφ Ρίτσαρντσον, Άγγλος ηθοποιός
1985 - Γιουλ Μπρίνερ, Ρώσος ηθοποιός
1985 - Όρσον Γουέλς, Αμερικανός ηθοποιός, σκηνοθέτης, σεναριογράφος και παραγωγός
1990 - Νικόλαος Παυλόπουλος, Έλληνας γλύπτης
2010 - Τζόαν Σάδερλαντ, Αυστραλή υψίφωνος
2013 - Σκοτ Κάρπεντερ, Αμερικανός αστροναύτης